Trong kho tàng ẩm thực cung đình Việt Nam xưa, có một khái niệm khiến hậu thế phải trầm trồ: “Bát Trân” – tám món ăn quý hiếm bậc nhất, chỉ dành cho vua chúa và hoàng tộc. Tuy nhiên, vì độ hiếm có khó tìm cùng công phu chế biến, ngay cả các bậc đế vương cũng hiếm ai được nếm đủ cả tám món trứ danh này trong đời.
Bát Trân là gì?
“Bát Trân” (八珍) có nghĩa là tám món trân quý, được ghi nhận trong sử sách như những đỉnh cao của nghệ thuật ẩm thực cung đình phương Đông. Các món này không chỉ hiếm có về nguyên liệu, mà còn đòi hỏi quá trình chế biến kỳ công, tốn kém thời gian, công sức và kỹ nghệ cao.
Danh sách 8 món Bát Trân trong ẩm thực vua chúa
1. Nem công – Đệ nhất mỹ vị từ loài chim quý
Nem công được chế biến từ thịt và da chim công, loài chim biểu tượng cho sự cao sang và phú quý. Thịt công không nấu trực tiếp mà lên men tự nhiên trong ba ngày với riềng, tỏi, tiêu… tạo hương vị đặc biệt và công dụng thanh lọc cơ thể. Đây là món ăn đắt đỏ và cực kỳ hiếm, vì công là loài được bảo vệ nghiêm ngặt.

Người xưa gọi loài chim này là khổng tước, chúng sống ở trên những đồi cao hoặc vùng rừng tre rậm rạp nên rất khó bắt. (Ảnh: Internet)
2. Chả phượng – Món ăn mang dáng hình thần thoại
Chả phượng thực chất được làm từ chim trĩ, loài chim có bộ lông sặc sỡ và đuôi dài nên thường được nhầm với chim phượng. Quá trình chế biến công phu: nhổ lông sống, gói lá chuối hấp rồi chiên bằng mỡ gà nguyên chất. Món ăn thể hiện sự tỉ mỉ, công phu trong từng chi tiết.

Chả phượng chế biến vô cùng cầu kì (Nguồn:Internet)
3. Da tê ngưu – Hào hoa ẩn trong lớp da khô
Tê ngưu thời xưa là tê giác ngày nay. Chỉ phần da nách mỏng nhất được chọn, đem phơi nắng, sấy lửa suốt 100 ngày, sau đó tẩm rượu trong một tháng, phơi lại rồi cất giữ trong hộp vàng bạc. Khi ăn, phải ngâm với thảo mộc 7 ngày rồi mới hấp và thái mỏng như nem.
4. Bàn tay gấu – Tinh hoa đất trời hội tụ
Theo quan niệm xưa, chi trước của gấu hấp thụ đủ âm dương khí của núi rừng, nên đặc biệt bổ dưỡng. Trước khi hầm với thuốc bổ, bàn tay gấu phải được trụng mỡ 100 lần để làm sạch và làm mềm. Đây là món ăn bổ khí huyết, tăng cường sinh lực.

Ăn tay gấu với mong muốn trở thành ‘chiến binh dũng mãnh’. (Ảnh: Internet)
5. Gân nai – Trường xuân bất lão
Gân từ đùi nai đực trưởng thành được xem là dược liệu quý. Sau khi thui, gân được lóc ra, ngâm giấm pha muối để làm mềm và trắng, sau đó đem hầm với các vị thuốc bổ. Món ăn được truyền tụng là giúp cơ thể dẻo dai, trẻ lâu và cường tráng.

Món ăn được tin là giúp ‘trẻ mãi không già’. (Ảnh: Internet)
6. Môi đười ươi – Kỳ trân rừng sâu khó tìm
Đười ươi là loài linh trưởng sống sâu trong rừng già, khó săn bắt. Theo sử cũ, thợ săn phải dụ đười ươi say rượu rồi mới bắt sống, sau đó dùng phần môi dày đem chế biến thành món ăn quý có tính bổ huyết và tăng cường sinh lực.

Phần môi đười ươi là bộ phận quý nhất, chỉ dành để dâng vua chúa “động đũa”. (Ảnh: Internet)
7. Chân voi – Hào khí của chiến mã cung đình
Voi không chỉ là phương tiện di chuyển mà còn là chiến mã nơi sa trường. Người xưa chỉ dùng chân voi khi voi chết già tự nhiên. Phần gân thịt ở dưới bàn chân voi rất dày và mềm, thường được hầm nhiều giờ với thảo dược để tạo thành món ăn bổ gân cốt, tăng sức khỏe.

Đây là phương thuốc chữa bệnh gân cốt vô cùng công hiệu. (Ảnh: Internet)
8. Yến sào – Vàng trắng trong ẩm thực phương Đông
Yến sào là tổ của chim yến, kết từ nước dãi tiết ra từ tuyến dưới lưỡi, bám trên các vách đá cheo leo ven biển. Tổ yến rất giàu axit sialic, glycoprotein, axit amin thiết yếu, được y học cổ truyền xếp vào nhóm bổ phế, dưỡng âm, tăng cường sức đề kháng. Trong “bát trân”, yến sào là món duy nhất còn tồn tại phổ biến đến ngày nay, tiếp tục giữ vị thế là siêu thực phẩm cho giới thượng lưu.

Yến sào-vàng trắng của phương Đông
Dù từng được xem là đỉnh cao ẩm thực hoàng cung, nhưng hầu hết các món trong “Bát Trân” ngày nay chỉ còn tồn tại trong sử sách, do nguyên liệu khan hiếm, cấm săn bắt hoặc không còn phù hợp với thời hiện đại.
Chỉ duy nhất yến sào – “vàng trắng” của trời đất – vẫn được lưu truyền, phát triển và khẳng định giá trị qua hàng trăm năm.
Không chỉ mang đậm dấu ấn cung đình, yến sào ngày nay còn là biểu tượng của sức khỏe, sự tinh tế và đẳng cấp sống. Với công nghệ khai thác và chế biến hiện đại, yến sào Thiên Triều tự hào tiếp nối tinh hoa của một trong “Bát Trân” quý hiếm, đưa món ăn vua chúa đến gần hơn với mọi gia đình Việt.
🕊️ Hãy để yến sào – món quà của thiên nhiên và hoàng cung – đồng hành cùng bạn trong hành trình chăm sóc sức khỏe, trẻ hóa và nâng tầm chất lượng sống mỗi ngày.


